Türk Edebiyatı Ders Notları AYT-YKS

Türk Edebiyatı Ders Notları AYT-YKS

Tanzimat’ta  Eleştiri

Daha çok divan şiirine yöneliktir.

  1. İlk eleştiriler: Namık Kemal’in ‘’Lisan-ı Osmaninin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazatı Şamildir’’, Tahrib-i Harabat, Takip; Ziya Paşa’nın makale tarzında olsa da içerik yönünden divan şiiri eleştirisi sayılabilecek ‘’Şiir ve İnşa’’ adlı eseri...
  2. Tanzimat Dönemi’nde genellikle tek yönlü,

Tanzimat’ta Tiyatro

 Halk eğitimi ve eğlence aracı olarak görülmüştür.

  1. İlk tiyatro eseri: Şair Evlenmesi (1859, Şinasi). (1844’te Hayrullah Efendi’nin yazdığı ‘’Hikaye-i İbrahim Paşa be-İbrahim-i Gülşeni’’ adlı tiyatro eseri Batılı teknikten uzaktır.)
  2. İlk sahnelenen tiyatro eseri: Vatan Yahut Silistre (N. Kemal)
  3. Tanzimat’ta, doğaçlama

Tanzimat'ta Şiir

Yeni öz, eski biçimlerle işlenmiştir.

  1. Şiirde yeni konular işlenmiş, ancak biçim alanında yenilik amaçlanmışsa da başarılamamıştır. Tanzimat şairi, toplumsal, siyasal konulara (vatan, hürriyet, akıl, bilim, eşitlik, kanun, medeniyet...) ağırlık vermiştir.
  2. Şiirde konu birliği sağlanmıştır.
  3. Aruz ölçüsü kullanılmaya devam edilmiş,

Tanzimat'ta  Roman Ve Hikaye

33 roman yazmış olan Ahmet Mithat Efendi, bir bakıma ilk Türk romancısıdır.

  1. İlk yerli roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (1872-73, Ş. Sami)
  2. İlk edebi roman: İntibah (1876, N. Kemal)
  3. İlk yerli realist roman: Sergüzeşt (1888, S. Sezai)
  4. İl edebi realist roman: Araba sevdası (1898, R. Ekrem)
  5. İlk köy romanı/ uzun hikaye: Karabibik

Tanzimat  Döneminde Çeviri 

Tanzimat, Batı edebiyatından yapılan çevirilerle yön bulmuştur.

  1. Batı edebiyatından ilk şiir çevirisi: Tercüme-i Manzume (Şinasi, 1859). Taznimatçılar, önlerinde zengin bir divan şiiri birikimi olduğu için Batı şiiriyle nesir kadar ilgilenmemişlerdir.
  2. İlk çeviri roman: Tercüme-i Telemak. 1859 Fenelon’dan Yusuf Kamil Paşa’nın süslü nesir tarzında çevirdiği bu roman Ahmet Vefik Paşa tarafından sade nesir tarzıyla 1879’da

Tanzimat'ta Gazete Ve Dergiler

 Tanzimat bir gazetecilik edebiyatıdır.

 

  1. Osmanlılarda ilk matbaa 1727’de (Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin desteğiyle) İbrahim Müteferrika tarafından kuruldu. Bu matbaada basılan ilk Türkçe kitap Lügat-ı Vankulu’dur (1729). İzleyen yıllarda Katip Çelebi’nin ‘’Cihannüma’’sı, Naima’nın ‘’tarih’’i...basılır.
  2. Dünyada ilk Türkçe gazete Mısır’da çıkarılan