Osmanlı Öncesi Beylikler

Anadolu Beylikleri

MENTEŞEOĞULLARI BEYLİĞİ (1282-1424)

Menteşeoğulları Beyliği Anadolu'nun güney batısında kurulmuş ve ismini Anadolu Selçuklu Devleti emirülsevahili (amirali) olan Menteşe Bey'den almıştır. Takriben 1300 tarihine doğru teşekkülünü tamamlamış olan Menteşe Beyliği, kurucularının deniz yolu ile bu toprakları ele geçirdikleri bazı kaynaklarda yazılmışsa da Muğla, Berçin, Milas ve Çine taraflarına da hakim oldukları bilinmektedir.

AYDINOĞULLARI BEYLİĞİ (1308-1426)

Aydınoğulları Beyliği'ni eski Lidya ve İyonya bölgesinde kuran Mehmet Bey'in babası Anadolu Selçuklularının emirülşevahili (amirali) Aydın Bey'dir. Aydınoğlu Mehmet Bey Germiyan hükümdarı I. Yakup Bey'in subaşısı (ordu komutanı) olarak görev yapmıştır.Mehmet Bey, Menteşeoğullarına damat olan Sasa Bey ile birlikte hareket ederek süratli akınlarla Birgi, Ödemiş, Ayasluğ (Selçuk) ve Tire'yi ele geçirmiştir. Mehmet Bey bilahare Sasa Bey'i bertaraf ederek akın ve fetih hareketlerine yalnız başına devam etmiş, böylece 1308 yılında kendi adı ile anılan bir beylik kurmaya muvaffak olmuştur. Kurulan bu beyliğin merkezi Birgi'dir.

KARESİOĞULLARI BEYLİĞİ (1296-1361)

Karesioğulları Beyliği, Batı Anadolu'da kurulan beyliklerden olup merkezi Balıkesir'dir. Karesioğulları Beyliği Karesi Bey ve babası Kalem Bey tarafından kurulmuştur. Kalem Bey, Melik Danişment Gazi torunlarındandır. Anadolu Selçukluları Danişment Beyliğine son verince ülke sınırlarını koruyan, uç kumandanlığı görevinde bulunan Karesi Bey kendi adı ile anılan Karesioğulları Beyliğini, tam tarihi bilinmemekle birlikte 1296-1299 yılları arasında kurmuştur.

GERMİYANOĞULLARI BEYLİĞİ (1299-1428)

Germiyanoğulları Beyliği, Anadolu beylikleri içinde kuvvetli sayılacak bir beylik konumunda olmuştur. Germiyan, bir Türkmen aşireti ismi olup bilahare hem aile hemde devlet ismi halini almıştır. Beyliği kuran Germiyan aşireti, önce Malatya taraflarında bir müddet oturmuş, sonra Kütahya ve Denizli yöresine gelmiştir. Beyliğin ne zaman Kütahya'ya kati şekilde yerleştikleri bilinmemektedir. Yalnız 1283 yılından itibaren Germiyanlıların Kütahya'da kuvvetli nüfuzları olduğu görülmüştür.

KARAMANOĞULLARI BEYLİĞİ (1256-1487)

Karamanoğulları Beyliği, Anadolu beylikleri içinde ilk kurulan ve en uzun süre ömür süren beylik olmuştur. Beyliğin yeni kurulduğu zamanlarda bile diğer beyliklerden daha geniş toprağa sahip olmaları çabuk gelişmesine ve büyümesine vesile olmuştur. Beyliğin kuvvetlenmesi ve Selçuklu Devleti'nin merkezi Konya'ya hakim olmaları sebebi ile Karamanoğulları Beyliği kendisini Selçuklu Devleti'nin varisi olarak görmüştür.