Sakarya Meydan Muharebesi Ve Sonuçları

Sakarya Meydan Muharebesi Ve Sonuçları

(23 Ağustos -13 Eylül 1921)

Eskişehir - Kütahya Muharebelerindeki başarılarına güvenen Yunanlılar, Kral Konstantin’in Ankara’yı hedef gösteren emri üzerine Türk kuvvetlerine karşı saldırıya geçtiler.

Bunun üzerine, Mustafa Kemal, ordulara şu emri verdi: “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanı ile ıslanmadıkça, terk olunamaz.” Böylece, 100 km uzunluktaki bütün cephe savaş alanı

ilan edildi. Bu durum, daha önceki muharebelerde görülmeyen bir askeri taktikti.

10 Eylül’de karşı taarruza geçen Türk ordusu, 13 Eylül’de Sakarya Irmağı’nın doğusundan düşmanı tamamen temizledi

Zaferin Sonuçları:

•Savunma savaşlarımızın en uzunu (22 gün, 22 gece) ve sonuncusu olan, Sakarya Zaferi ile Türklerin 1683 Viyana bozgunundan beri devam eden geri çekilişi sona erdi.

•Yunanlıların saldırı gücü kırıldı.

Başkomutan Mustafa Kemal’e, TBMM tarafından “Gazi” unvanı ve “Mareşal” rütbesi verildi (19 Eylül 1921).

•Mustafa Kemal’e olan güven arttı.

•Türk milletinin, Eskişehir - Kütahya Muharebeleriyle sarsılan morali düzeldi.   

•Kurtuluş Savaşı’nın kazanılacağına olan güven arttı.

•İtilaf Devletleri arasındaki anlaşmazlıklar daha da su yüzüne çıktı.

•İtalyanlar, işgal ettikleri Güneybatı Anadolu topraklarımızı tamamen boşalttılar.

•İngilizlerle, esirlerin karşılıklı değiştirilmesini öngören bir antlaşma yapıldı (23 Ekim 1921). (Böylece, Rauf Bey dahil Malta’da tutuklu bulunan Türk esirler serbest bırakıldı.)

•Fransa ile Ankara Antlaşması’nın imzalanmasında etkili oldu (20 Ekim 1921).

•Sovyet Rusya’nın aracılığıyla Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan’la Kars Antlaşması imzalandı (13 Ekim 1921).

•ABD Senatosu Ermenileri desteklemekten vazgeçti. İtilaf Devletleri barış teklifinde bulundular.

•İtilaf Devletleri’nin Yeni Barış Teklifleri (Paris Mukarreratı)

Sakarya Zaferi’nden sonra Türk ordusu, yaklaşık bir yıl beklemede kaldı. Bunun temel nedeni, düşmana kesin darbe vurmak için gerekli hazırlıkları yapmaktı.

Bu arada Yunanlılar da Afyon - Kütahya - Eskişehir hattında kuvvetli bir savunma cephesi oluşturmaya çalıştılar, ingilizler, bu mevzilerin 4 - 5 ayda geçilemeyeceğini ileri sürüyorlardı. Yunan ordusunun çözüldüğünü gören ve Sevr’i Türklere zorla kabul ettiremeyeceklerini anlayan itilaf Devletleri, Türk Hükümeti’yle anlaşma yolları aramaya başladılar. 22 Mart 1922’de Türk ve Yunan Hükümetleri’ne ateşkes teklifinde bulundular.

•Yunanlılar tarafından bu teklif derhal kabul edildi. Yunanlılara toparlanmak için zaman kazandırmaktan başka bir anlamı olmayan bu teklife göre:

•iki taraf birlikleri arasında on kilometrelik askersiz bir alan bırakılacak

•iki taraf da kuvvetlerini takviye etmeyecek ve kuvvetlerin o andaki konumu değişmeyecek

•Türk ordusu ve askeri durumu İtilaf Devletleri’nin komisyonları tarafından kontrol edilip denetlenebilecek

•Çarpışmalara üç ay ara verilecek

•Bu teklif, Misakımilli’ye uygun düşmediğinden reddedildi. Çünkü Türk kuvvetleri üzerinde denetim kurulmak isteniyordu.



Yorum ekle